90. ROCZNICA NAWIĄZANIA STOSUNKÓW DYPLOMATYCZNYCH MIĘDZY POLSKĄ I USA
Po zakończeniu I wojny światowej Stany Zjednoczone były pierwszym krajem, który uznał niepodległą Polskę – stało się to 29 stycznia 1919 roku. W roku bieżącym nasze kraje obchodzą 90. rocznicę nawiązania polsko-amerykańskich stosunków dyplomatycznych. Ambasada USA w Warszawie i Konsulat Generalny USA w Krakowie wraz z Ministerstwem Spraw Zagranicznych i innymi polskimi instytucjami będą uroczyście obchodzić rocznicę tego wydarzenia. Na rok 2009 zaplanowano szereg uroczystości upamiętniających ważne wydarzenia, takie jak założenie Dywizjonu Kościuszki przez amerykańskich pilotów w 1920 roku, zainicjowana przez Paderewskiego akcja pomocy dla ubogich i artystów w Ameryce, wsparcie USA dla Solidarności i niezależnej Polski w latach zimnej wojny. Poczas obchodów rocznicowych odbędą sie imprezy kulturalne podkreślające wspólny wkład USA i Polski w rozwój muzyki klasycznej, jazzu i sztuki oraz rolę, jaką polscy imigranci odgrywają od wieków w kształtowaniu amerykańskiego społeczeństwa.
Prezydent USA Woodrow Wilson odegrał kluczową rolę w staraniach o niepodległość Polski, żądając, by zapis o niepodległej Polsce został włączony do Traktatu Wersalskiego. Pod wpływem przyjaźni z polskim pianistą, kompozytorem i dyplomatą Ignacym Paderewskim prezydent Wilson zapis o niepodległości dla Polski uczynił trzynastym ze swoich Czternastu Punktów programu pokojowego, który przedstawił 8 stycznia 1918 roku w orędziu do Kongresu. Tym samym Wilson pomógł spłacić dług wdzięczności za służbę na rzecz niepodległości USA wobec takich Polaków jak Kościuszko czy Pułaski. Dzięki temu po latach rozbiorów dokonanych przez Rosję, Prusy i Austrię, 11 listopada 1918 roku Polska pojawiła się ponownie na mapie.
Początki polsko-amerykańskiej przyjaźń sięgają jednak dużo wcześniej: przed ponad 400 laty, w październiku 1608 roku, pierwsi Polacy przybyli do miasteczka Jamestown w Wirginii. Jamestown było pierwszą stałą kolonią angielską w Ameryce Północnej. Polscy hutnicy-szklarze i budowniczowie okrętów wprowadzili przemysł do pierwszych, w dużej mierze rolniczych, kolonii. To właśnie oni zapoczątkowali eksport towarów do Europy. Zorganizowali też pierwszy strajk, dzięki któremu uzyskali prawo głosu w wyborach w Wirginii. Polska w tamtych wiekach była u szczytu swej świetności, cieszyła się znaczeniem i ogromnymi wpływami za granicą. Nieprzypadkowo zatem założyciele Jamestown zaprosili właśnie Polaków do współtworzenia pierwszej z amerykańskich kolonii.
Stosunki polsko-amerykańskie utrzymują się na bardzo wysokim poziomie. Współpracujemy dwustronnie oraz wspólnie z NATO na rzecz wolności, działamy na rzecz pokoju i bezpieczeństwa na świecie, wzmacniamy stosunki dyplomatyczne. W 2009 roku świętujemy naszą wspólną historię i trwałą współpracę. Szukamy sposobów na poszerzenie współpracy na płaszczyźnie ekonomicznej, prawnej, politycznej oraz międzyludzkiej. Bliskie kontakty między USA i Polską ułatwia szereg programów wymiany kulturalnej, w tym Fundacja Fulbright, która w tym roku obchodzi 50-lecie swojego istnienia.
Mamy nadzieję, że dołączycie Państwo do rocznicowych obchodów w 2009 roku!
Kalendarz obchodów:
12 stycznia: Uroczystość w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
22-30 stycznia: seria wykładów (Warszawa, Gdańsk, Kraków, Katowice) z okazji 90. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych; wezmą w nich udział Stanley Cloud i Lynne Olsen, historycy i autorzy książek: A Question of Honor i The Murrow Boys.
