16 Dni Walki z Przemocą Wobec Kobiet

Ambasada USA w Warszawie, w ramach kampanii, prezentuje na swoich stronach internetowych osoby oraz instytucje, które aktywnie zajmują się zwalczaniem przemocy wobec kobiet lub badają to zjawisko w Polsce.

Marta Lewandowska
Prezes Stowarzyszenia OPTA

Jak zmieniło się życie Polek w ciągu ostatnich 20 lat?

Niezależność, otwarcie na świat, możliwość podejmowania aktywności w sferze gospodarczej i społecznej, jakie przyniósł przełom z 1989 roku wpłynęły także na znaczącą zmianę sytuacji kobiet, jako grupy społecznej. Zmiany nie dokonały się jednak gwałtownie, w szczególności te na poziomie norm społecznych, stereotypów, wzorców, przekonań. Prawdę mówiąc dokonują się one bardzo wolno, znacznie wolniej, niż zmienia się percepcja kobiet – świadomość tego, co ogranicza kobiety w sięganiu po równość, świadomość niedostępności praw, które w widocznej już „zagranicy” są normą. Sytuacja ta przypomina stan więźniarki, która nie czując kajdanów, nie doznawała zniewolenia, z chwilą, gdy postanowiła ruszyć, kajdany zaczęły boleśnie wbijać się w ciało. Mamy wolność i równość w kraju, w którym przekonanie o miejscu kobiety w społeczeństwie, w rodzinie, nie mają nic wspólnego z oboma tymi pojęciami.

Jakie są Pani zdaniem największe wyzwania stojące obecnie przed polskimi kobietami? 

•  Większe zaangażowanie i zwiększenie udziału kobiet w polityce (na każdym jej szczeblu – poczynając od sołtysek i samorządu lokalnego na prezydentce kraju kończąc), kobiet, które reprezentować będą interesy innych kobiet, a nie wspierać patriarchalne wzorce w polityce, kobiet, które będą nie tylko bronić interesów, ale także staną się kreatorkami zmian społeczno-politycznych.

• Przezwyciężenie stereotypów i społecznych tabu dotyczących przemocy w rodzinie i w miejscu pracy (ważny jest wyraźny głos kobiet – „Tak, doświadczamy przemocy. Nie, nie godzimy się na nią”)

•  Większa otwartość na współpracę pomiędzy kobietami, samoorganizacja, budowanie organizacji, struktur, koalicji pomiędzy już istniejącymi organizacjami. Ruch kobiecy w Polsce powinien umieć (od czasu do czasu) przemówić jednym głosem.

• Zmiany w systemie edukacji (także poprzez bezpośredni nacisk np. na szkoły przez komitety rodzicielskie), zmierzające do ograniczenia/zniesienia kulturowych i społecznych stereotypów dotyczących ról płciowych.

Jakie są główne cele Pani organizacji i jakie działania podejmujecie Państwo w celu ich osiągnięcia?

Sprawić, aby osoby przezwyciężające kryzysy związane z doświadczaniem przemocy lub współuzależnienia (bliskiej relacji z osoba uzależnioną) odzyskały zdolność podejmowania samodzielnych decyzji i skutecznego działania oraz aby pracownicy służb i instytucji powołanych do działania na rzecz tych osób działali skuteczniej, sensowniej i sprawniej. Prowadzimy Psychologiczną Poradnię Rodzinną (od 1996r.), Program „Od NowA” dla kobiet doświadczających przemocy i wspóluzależnienia (od 2004r.). Szkolimy policjantki/policjantów, kuratorki/ów, pracownice/ków Ośrodków Pomocy Społecznej, służby zdrowia, szkół, innych organizacji (od 1996r.)

Jakie są Pani największe sukcesy w życiu zawodowym i co chciałaby Pani ma jeszcze osiągnąć w przyszłości?

Wspólnie z Zespołem Stowarzyszenia OPTA udało nam się zbudować profesjonalną, otwartą, przyjazną i stabilną organizację. Coraz częściej udaje mi się wspierać i motywować inne osoby i organizacje do działalności o charakterze społecznym. Chciałabym jeszcze mieć udział w powstaniu lub wzmocnieniu tysiąca organizacji, żeby biznes wreszcie stał się społecznie odpowiedzialny, a instytucje publiczne rozumiały i doceniały role sektora pozarządowego.

Jeśli mogłaby Pani zmienić jedną rzecz w polskim społeczeństwie, to co byłoby tą rzeczą? 

Chciałabym, żebyśmy częściej myślały/myśleli, że jeżeli ktoś coś robi, to na ogół stoją za tym dobre intencje. Po prostu żebyśmy bardziej sobie ufały/ufali.