OBRONA ANTYRAKIETOWA W RAMACH NATO
Wielowarstwowa Obrona Antyrakietowa Teatru Działań (ALTBMD)
Nadzór sprawowany przez Komitet Koordynacyjny ALTBMD
- Celem programu ALTBMD jest budowa i rozmieszczenie struktury dowodzenia i kontroli, która do roku 2010 stworzy optymalny system obronny dla ochrony wojsk NATO operujących poza obszarem Sojuszu.
- Systemy obrony antyrakietowej teatru działań poszczególnych państw NATO (tzn. amerykańskie Patriot i francuskie SAMP-T) zostaną włączone we wspólny system dowodzenia i kontroli z zadaniem obrony wojsk NATO przed pociskami balistycznymi teatru działań (TBM) typu SCUD i NO-DONG.
- System Dowodzenia Lotniczego i Kontroli (ACCS) zintegruje systemy poszczególnych krajów i będzie stanowić podstawę infrastruktury ALTBMD.
- W Hadze i Glons (Belgia) NATO zbuduje systemy testujące (Integrated Test Beds) dla zbadania kompatybilności i interoperacyjności z ACCS systemów poszczególnych krajów oraz testowania nowego oprogramowania w miarę rozwoju technologii.
- Program ALTBMD został utworzony i otrzymał środki finansowania. We wrześniu 2005 r. uruchomiono Biuro ds. Zarządzania Programem ALTBMD.
- NATO wyraziło zgodę na wspólne finansowanie kosztów programu rzędu 700 mln euro i osiągnięcie zdolności operacyjnej ALTBMD do 2010 r.
Grupa Projektu Obrony Antyrakietowej
Deklaracja przyjęta przez szczyt NATO w Pradze (21 listopada 2002 r.) zobowiązała kraje członkowskie NATO do przeprowadzenia badań w zakresie „sposobów zapobieżenia rosnącej groźbie ataku rakietowegto na obszar Sojuszu, wojska i skupiska ludności w skuteczny sposób poprzez odpowiednie połączenie działań politycznych i obronnych oraz środków odstraszania”.
Przeprowadzone badania stanowią podstawę techniczną do rozmów polityczno-wojskowych prowadzonych obecnie w ramach Wykonawczej Grupy Roboczej (Poszerzonej) - EWG (R). W listopadzie 2006 r. przygotowany przez EWG (R) „Raport tymczasowy nt. obrony antyrakietowej” trafił do Rady Północnoatlantyckiej i został „odnotowany” przez obecnych na szczycie w Rydze szefów państw i rządów. Nie podjęto jednak żadnej decyzji programowej. Szefowie państw i rządów wskazali jedynie na konieczność dalszego prowadzenia przez NATO prac w tym zakresie.
Oficjalny komunikat ogłoszony w Rydze mówił m.in.:
W Pradze zainicjowaliśmy badania w zakresie wykonalności projektu obrony antyrakietowej, będące odpowiedzią na rosnące zagrożenie rakietowe. Z zadowoleniem przyjmujemy do wiadomości fakt ukończenia badań. W myśl końcowych wniosków, uwarunkowanych ograniczeniami i przesłankami badań, projekt obrony antyrakietowej jest technicznie wykonalny. Zaleciliśmy dalsze prace w odniesieniu do politycznych i wojskowych implikacji wynikających dla Sojuszu z obrony antyrakietowej, w tym aktualizację wiedzy nt. zagrożenia rakietowego.
Od szczytu w Rydze na forum EWG (R) prowadzona jest dyskusja nt. „potrzeby” budowy systemu obrony antyrakietowej dla ochrony terytorium NATO i skupisk ludności. Niezadowalający postęp w tej mierze wynika z niechęci kluczowych państw do aktywnego podjęcia tej kwestii. Należy mieć nadzieję, że przed końcem roku EWG (R) wypracuje pewne rekomendacje, choć cel ten nie wydaje się zbyt realistyczny.
Kluczowe wnioski z badań w zakresie wykonalności projektu obrony antyrakietowej
- Groźba zaatakowania obszaru NATO rakietą dalekiego zasięgu jest realna i coraz większa
- Ochrona obszaru NATO i skupisk ludności jest techicznie wykonalna i może zapewnić osłonę przed zagrożeniem rakietowym każdego rodzaju.
- Obecny system obrony antyrakietowej (ALTBMD) nie jest w stanie ochronić wszystkich skupisk ludności i całego obszaru Sojuszu.
- Potrzebny jest system obrony, który może niszczyć pociski nieprzyjaciela w ich środkowej fazie lotu na bardzo dużej wysokości lub w przestrzeni kosmicznej, co z kolei wymaga niewielu (3 lub 4) baz z pociskami przechwytującymi.
- W skład systemu muszą wchodzić zestawy wielorakich czujników do śledzenia i namierzania pocisków nieprzyjaciela, w tym systemy naziemne i satelitarne.
Stanowisko USA
- Liczba pocisków zdolnych zaatakować europejskie państwa NATO wciąż rośnie
- Budowa systemu obrony antyrakietowej dla europejskich państw NATO jest zadaniem wykonalnym i jest potrzebna
- Dla ochrony przed każdego rodzaju pociskami zdolnymi zaatakować europejskie państwa NATO konieczny jest system umożliwiający przechwytywanie pocisków w ich środkowej fazie lotu.
- Niezbędne jest podjęcie przez NATO planowania w czasie nierzeczywistym i konsultacji niezależnie od tego, czy systemy obrony antyrakietowej podlegać będą NATO czy poszczególnym krajom; NATO musi wyznaczyć forum do konsultacji nt. obrony antyrakietowej
- Narodowe systemy obrony mogą przyczyniać się do umocnienia obrony europejskich państw NATO oraz wspierać systemy kontrolowane przez NATO („trzeci element amerykańskiej tarczy”)
- Koszt budowy systemu obrony antyrakietowej NATO będzie zależeć od wyboru między systemami NATO-wskimi a integracją systemów narodowych.
- Z racji na zaawansowany technologicznie poziom gotowości i stopień rozwoju, najwcześniej osiągalnym rozwiązaniem umożliwiającym obronę przed pociskami w ich środkowej fazie lotu jest wybór amerykańskiego naziemnego systemu przechwytującego (GBI).
- GBI jest technologią „prosto z półki”, która od roku 2004 jest nieustannie udoskonalana pod kątem niezawodności i jakości.


