Najczęściej zadawane pytania

Co to jest “system obrony antyrakietowej” i kogo miałby ochraniać?

USA stworzyły zintegrowaną kilkuwarstwową sieć obrony antyrakietowej dla obrony przed rakietami balistycznymi wystrzelonymi przez wrogie państwa. Agencja Obrony Antyrakietowej (MDA) – rządowa instytucja badawczo-rozwojowa – ma za zadanie rozbudowę tego systemu. Składa się nań szereg komponentów w różnych częściach globu: na ziemi, morzu i w powietrzu, których zadaniem jest zwalczanie rakiet od krótkiego do dalekiego zasięgu mogących zagrozić Stanom Zjednoczonym jak również Europie i innym sprzyjmierzońcom i przyjaciołom. Istniejący system amerykański chroni Stany Zjednoczone. USA zamierzają rozbudować go o system obrony antyrakietowej w Europie, co umocni ochronę Stanów Zjednoczonych a jednocześnie ochronę sprzymierzeńców USA w Europie.

Jak system obrony antyrakietowej będzie działać w tej części Europy?

Wystrzelenie rakiety wykrywa satelita wczesnego ostrzegania podobnego typu, który pełni to zadanie od kilku dziesięcioleci. Podstawowe dane o trajektorii i typie rakiety są przesyłane do centrum operacyjnego Północno-Amerykańskiej Obrony Przestrzeni Powietrznej (NORAD). Następnie naziemne radary wczesnego ostrzegania namierzają tor pocisku i przekazują dodatkowe informacje na temat pocisku do centrum dowodzenia. Naziemny radar gromadzi bardziej precyzyjne informacje o torze pocisku i przekazuje je do naziemnego pocisku przechwytującego. Następuje wystrzelenie pocisku przechwytującego, który w trakcie lotu otrzymuje dodatkowe informacje o namierzanym celu. Od pocisku oddziela się „pojazd unicestwiający” (kill vehicle), wyposażony w zaawansowane czujniki, elektronikę i własny napęd, by na wysokości ponad 100 km przeciąć trajektorię lotu uzbrojonej głowicy. „Pojazd unicestwiający” kieruje się bezpośrednio na głowicę i za pomocą wyłącznie siły uderzenia niszczy głowicę wysoko w powietrzu, w odległości setek bądź tysięcy kilometrów od miejsca rozlokowania wyrzutni. Ponieważ przechwycenie następuje wysoko nad ziemią i w dużej odległości od wyrzutni, na ziemię nie powinny spaść żadne szczątki.
 

Gdzie w Europie i innych częściach świata rozmieszczone są obecnie elementy obrony antyrakietowej przed pociskami od krótkiego do dalekiego zasięgu?

W związku z rosnącym zagrożeniem atakiem rakietami balistycznymi USA rozmieściły elementy systemu obrony antyrakietowej w kraju oraz poza jego granicami. Istniejący już w Wielkiej Brytanii radar wczesnego ostrzegania zmodernizowano pod kątem integracji z Systemem Obrony Przed Rakietami Balistycznymi. Ponadto USA i Dania podpisały umowę o wykorzystaniu zmodernizowanego radaru wczesnego ostrzegania na Grenlandii, który w ciągu najbliższych kilku lat zostanie zintegrowany z systemem obrony antyrakietowej. Na Alasce i w Kalifornii rozmieszczono pociski przechwytujące rakiety dalekiego zasięgu, na Aleutach (Alaska) rozmieszczono zmodernizowany radar do wykrywania pocisków. W Japonii znajduje się instalacja radarowa, w wielu różnych punktach na świecie zainstalowano system Patriot do obrony przed rakietami krótkiego i średniego zasięgu, a amerykańskie okręty wyposażone w nowoczesne radary do wykrywania rakiet i pociski przechwytujące przygotowują się do działań na Oceanie Spokojnym.

W ramach systemu antyrakietowego Stany Zjednoczone współdziałają z szeroką rzeszą przyjaciół i sojuszników takich jak: Japonia, Wielka Brytania, Australia, Dania i Włochy. W zakresie szeroko rozumianych kwestii związanych z obroną antyrakietową współpraca obejmuje również Izrael, Niemcy, Holandię oraz NATO. Ponadto Stany Zjednoczone i Hiszpania utworzyły Grupę Techniczną Obrony Antyrakietowej; USA prowadzą z Rosją program Ćwiczenia Teatru Działań Obrony Antyrakietowej; chcą również nawiązać współpracę z Francją i Ukrainą.

Dlaczego Stany Zjednoczone są zainteresowane umieszczeniem elementów obrony antyrakietowej w Europie?

Najbardziej nieodpowiedzialne kraje świata weszły już – lub próbują tego dokonać – w posiadanie broni masowej zagłady oraz środków do jej przenoszenia, w tym rakiet balistycznych. Państwa bandyckie i grupy ekstremistyczne widzą w rakietach balistycznych i broni masowej zagłady asymetryczną broń, po którą gotowe są sięgnąć, by przeciwstawić się wojskowej sile konwencjonalnej krajów demokratycznych. System obrony pozwala nie tylko chronić życie niewinnych ludzi przed groźbą rakiet balistycznych, ale w miarę jego umacniania będzie zapobiegać ich przejmowaniu, rozmieszczeniu i użytkowaniu. Stany Zjednoczone poszukują partnerów do rozbudowy i instalacji systemu obrony antyrakietowej zdolnej chronić przyjaciół i sprzymierzeńców jak również Stany Zjednoczone i amerykańskie wojska. Budowa tarczy antyrakietowej w Europie umożliwi obronę dużej części Europy przed rakietami balistycznymi średniego zasięgu oraz Stany Zjednoczone przez balistycznymi rakietami międzykontynentalnymi wystrzelonymi z Bliskiego Wschodu. Mówiąc w skrócie, wczesne rozmieszczenie elementów Amerykańskiego Systemu Obrony Przed Rakietami Balistycznymi zapewni Europie obronę przed rakietami balistycznymi średniego zasięgu tam, gdzie obecnie jest niedostępna, oraz wzmocni obronność kontynentalnych Stanów Zjednoczonych.

Dlaczego Polska i Republika Czeska?

Z technicznych analiz Departamentu Obrony wynika, że lokalizacja elementów amerykańskiej obrony antyrakietowej w Europie centralnej jest rozwiązaniem geograficznie najbardziej optymalnym, ponieważ zapewni Europie i USA maksymalną osłonę przed rakietami balistycznymi wystrzelonymi z Bliskiego Wschodu.

Jakie elementy amerykańskiej obrony antyrakietowej znalazłyby się w Europie?

Zakładając, że negocjacje zakończą się pomyślnie i podjęta zostanie decyzja o rozmieszczeniu w Europie elementów obrony antyrakietowej, Stany Zjednoczone zamierzają rozmieścić ograniczoną liczbę naziemnych silosów z wyrzutniami rakiet przechwytujących – rozwiązanie podobne do zastosowanego w Ft. Greely na Alasce, oraz ulokować system radarowy do wykrywania i rozpoznawania rakiet balistycznych wystrzelonych z Bliskiego Wschodu w ich środkowej fazie lotu.

Po co rozmieszczać naziemne wyrzutnie rakiet przechwytujących tak blisko terytorium Rosji?

Instalacje systemu obrony antyrakietowej nie są wymierzone w Federację Rosyjską, i ich przeznaczeniem nie jest przeciwdziałanie strategicznym ofensywnym siłom rakietowym Rosji. Wybór lokalizacji na bazę obrony antyrakietowej w Europie mającą chronić przed balistycznymi rakietami dalekiego zasięgu wystrzelonymi z Bliskiego Wschodu wynika z geografii i praw fizyki.

Czy w czasie procesu podejmowania decyzji prowadzą będą z Rosją konsultacje; jak można uśmierzyć obawy Rosjan?

Przedstawiciele rządu USA informują na bieżąco rząd Federacji Rosyjskiej – i nadal będą to czynić – o amerykańskich planach i programach obrony antyrakietowej. Dotychczas na szczeblu oficjalnym kontaktowali się dziesięciokrotnie z rządem rosyjskim w sprawie ewentualnego rozmieszczenia elementów obrony antyrakietowej w Polsce i Republice Czeskiej. W sierpniu 2006 roku bazę obrony antyrakietowej w Fort Greeley na Alasce odwiedził rosyjski minister obrony Siergiej Iwanow w ramach programu kierowanego przez ówczesnego sekretarza obrony Donalda Rumsfelda. Rosja może zgłaszać obawy podczas regularnych dwustronnych konsultacji zarówno kanałami dyplomatycznymi jak i wojskowymi.